Tarmoq Hujumlari
Tarmoq hujumlari — kompyuter tarmoqlarini, protokollarini va qurilmalarini maqsad qilib olingan kiberhujumlar. DDoS, MITM, ARP Poisoning, DNS Spoofing kabi hujumlar tarmoq infratuzilmasini ishdan chiqarish yoki ma'lumotlarni ushlab olish uchun ishlatiladi.
DDoS botnet hujumi sxemasi
DoS va DDoS Hujumlari
DoS vs DDoS
DoS (Denial of Service)
Bitta manba — bitta maqsad. Oson bloklash mumkin.
DDoS (Distributed DoS)
Ko'p manba (botnet) — bitta maqsad. Bloklash qiyin.
DRDoS (Reflection/Amplification)
Uchinchi tomon serverlar orqali kuchaytirish. DNS amplification 70x kuchaytiradi.
DDoS turlari:
Katta hajm trafik — bandwidth to'ldirish. UDP Flood, ICMP Flood.
Protokol zaifliklar: SYN Flood, Ping of Death, Smurf.
HTTP Flood, Slowloris — server resurslarini tugallatish.
Mashhur DDoS: GitHub (2018)
1.35 Tbps — tarixdagi eng katta hujum. Memcached amplification.
MITM — Man-in-the-Middle Hujumi
Hujumchi ikkita tomon orasiga kiradi va ularning aloqasini ushlab oladi yoki o'zgartiradi. Qurbon odatda bilmaydi.
MITM usullari:
- ► ARP Poisoning — MAC jadvalini zaharlash
- ► DNS Spoofing — yolg'on DNS javob
- ► SSL Stripping — HTTPS ni HTTP ga tushirish
- ► Evil Twin AP — yolg'on Wi-Fi nuqtasi
- ► BGP Hijacking — marshrutlash egallab olish
MITM dan himoya:
- HTTPS (TLS) ishlatish
- HSTS (HTTP Strict Transport Security)
- Certificate Pinning
- Dynamic ARP Inspection (DAI)
- VPN ishlatish (ommaviy Wi-Fi'da)
- DNSSEC
ARP Poisoning Hujumi
ARP protokolida autentifikatsiya yo'q — hujumchi soxta ARP javoblari yuborib MAC jadvalini zaharlaydi.
# ARP poisoning — arpspoof vositasi bilan
$ arpspoof -i eth0 -t 192.168.1.5 192.168.1.1
# Jabrlanuvchiga (192.168.1.5) aytadi: router (192.168.1.1)
# aslida mening MAC-manzilim
$ arpspoof -i eth0 -t 192.168.1.1 192.168.1.5
# Routerga (192.168.1.1) aytadi: jabrlanuvchi mening MAC'im
# Natija: barcha trafik hujumchi orqali o'tadi!
Boshqa Muhim Tarmoq Hujumlari
DNS Spoofing / Cache Poisoning
DNS keshiga soxta yozuvlar kiritish. Foydalanuvchi to'g'ri domen kiritadi, lekin soxta saytga yo'naltiriladi.
Himoya: DNSSEC, DNS over HTTPS (DoH), DNS over TLS (DoT)
VLAN Hopping
Switch VLAN segmentatsiyasini aylanib o'tish. Double tagging yoki switch spoofing.
Himoya: Native VLAN ni o'zgartirish, trunk portlarni cheklash
MAC Flooding
Switch CAM (Content Addressable Memory) jadvalini to'ldirish. Switch hub rejimiga tushadi — barcha trafik broadcast bo'ladi.
Himoya: Port security — maksimal MAC soni cheklash
Rogue DHCP Server
Tarmoqda soxta DHCP server o'rnatib, mijozlarga yolg'on IP, gateway va DNS ma'lumotlari berish.
Himoya: DHCP Snooping — faqat ruxsat etilgan portlardan DHCP
Bilimingizni tekshiring
1. ARP Poisoning hujumida hujumchi nima qiladi?
2. DDoS va DoS ning asosiy farqi?
Asosiy xulosalar
- DDoS — botnet orqali volumetric, protokol yoki application hujumlari
- MITM — ARP Poisoning, DNS Spoofing, SSL Stripping orqali amalga oshiriladi
- ARP Poisoning: soxta ARP → MITM → trafik tutish/o'zgartirish
- MAC Flooding, VLAN Hopping, Rogue DHCP — L2 tarmoq hujumlari
- HTTPS, DNSSEC, VPN, Port Security — asosiy tarmoq himoya choralari