Kartografiya va Port Skanerlash

Tarmoq kartografiyasi (Network Mapping) va Port Skanerlash — penetration testing va razvedkaning (Reconnaissance) asosiy bosqichlari. Maqsad tizimlar, ochiq portlar, xizmatlar va zaifliklarni aniqlash. Nmap — eng keng tarqalgan skanerlash vositasi.

Muhim: Port skanerlash faqat ruxsat berilgan tizimlarda qonuniy. Ruxsatsiz skanerlash ko'pgina davlatlarda jinoyat hisoblanadi.

Port Skanerlash Turlari (TCP) SYN Scan (-sS) Half-open / Stealth scan Scanner → SYN → Scanner ← SYN-ACK ← (ochiq) Scanner → RST → (yopiladi) Loglarda kamroq iz qoldiradi. Root/admin kerak. ✓ Eng tez va keng tarqalgan Connect Scan (-sT) To'liq TCP ulanish Scanner → SYN → Scanner ← SYN-ACK ← Scanner → ACK → Scanner → FIN → (yopish) Root shart emas. ⚠ Log da ko'rinadi UDP Scan (-sU) UDP portlar Scanner → UDP paket → Javob yo'q = ochiq/filtered ICMP Port Unreach = yopiq DNS (53), SNMP (161) DHCP (67,68) portlar ⚠ Sekin, lekin muhim

Asosiy port skanerlash usullari

Nmap — Eng kuchli Skanerlash Vositasi

Nmap (Network Mapper) — 1997-yilda Gordon "Fyodor" Lyon tomonidan yaratilgan. Kiberxavfsizlik sohasining standart vositasi.

# Asosiy Nmap buyruqlari

$
nmap 192.168.1.1 # Bitta host skanerlash (asosiy portlar)
$
nmap -sS 192.168.1.0/24 # SYN scan — butun tarmoq
$
nmap -sV -p 1-65535 target # Barcha portlar + versiya aniqlash
$
nmap -O target # OS aniqlash
$
nmap -A target # Aggressive: OS + versiya + script + traceroute
$
nmap --script vuln target # Zaifliklarni skanerlash
$
nmap -sU -p 53,161,67 target # UDP portlar (DNS, SNMP, DHCP)

# Nmap natijasi misoli

Starting Nmap 7.93 at 2024-01-15

Nmap scan report for target.com (192.168.1.100)

Host is up (0.0012s latency).

PORT STATE SERVICE VERSION

22/tcp open ssh OpenSSH 8.9

80/tcp open http Apache 2.4.52

443/tcp open https Apache 2.4.52

3306/tcp filtered mysql

8080/tcp open http-proxy Nginx 1.22

Razvedka bosqichlari (Reconnaissance)

Passiv razvedka (OSINT)

Maqsad bilan to'g'ridan-to'g'ri aloqa qilmasdan ma'lumot yig'ish.

  • → WHOIS — domen ro'yxatga olish ma'lumotlari
  • → DNS lookup — MX, A, AAAA, TXT yozuvlar
  • → Shodan.io — internet'ga ulangan qurilmalar
  • → Google Dorking — maxsus Google qidiruvlari
  • → LinkedIn/Social — xodimlar ma'lumotlari
  • → Wayback Machine — eski versiyalar

Faol razvedka (Active)

Maqsad tizimlar bilan to'g'ridan-to'g'ri aloqa qilish — aniqlanish xavfi bor.

  • → Port scanning — Nmap, Masscan
  • → Service enumeration — versiya aniqlash
  • → OS fingerprinting — OS aniqlash
  • → Web crawling — veb sahifalar indeksash
  • → Vulnerability scanning — Nessus, OpenVAS
  • → Password spraying — login sinash

Skanerlash vositalari

Vosita Maqsad Foydalanish Litsenziya
NmapPort va xizmat skanerlashKeng tarqalgan, universalBepul (LGPL)
MasscanTez port skanerlashButun internet'ni skanerlashBepul
NessusZaiflik skanerlashEnterprise vulnerability managementCommercial
OpenVASZaiflik skanerlashBepul Nessus alternativasiBepul (GPL)
NiktoVeb server skanerlashVeb zaifliklar va konfiguratsiyaBepul (GPL)
ShodanInternet qurilmalarOSINT, IoT topishFreemium

Google Dorking

Google'ning maxsus operatorlari bilan maxfiy ma'lumotlarni topish. OSINT ning muhim qismi.

# Foydali Google Dork misollari

site:example.com filetype:pdf — PDF fayllar topish

intitle:"index of" site:example.com — ochiq kataloglar

site:example.com ext:sql OR ext:bak — ma'lumot bazasi fayllari

inurl:/admin site:example.com — admin panellar

"password" filetype:xls site:*.gov — parol fayllari

cache:example.com — Google keshi versiyasi

Bilimingizni tekshiring

1. Nmap -sS nima uchun "stealth" scan deb ataladi?

Javob: SYN scan — SYN-ACK olgandan keyin RST yuboradi. To'liq TCP handshake o'rnatilmaydi, shuning uchun ko'p tizimlarda loglanmaydi.

2. Shodan nima maqsadda ishlatiladi?

Javob: Shodan — internet'ga ulangan qurilmalar (server, IoT, kameralar, SCADA) ni topish uchun qidiruv tizimi. OSINT uchun muhim vosita.

Asosiy xulosalar

  • Port skanerlash — penetration testing razvedkasining asosi
  • Nmap — SYN scan (-sS) eng keng tarqalgan, -A aggressive (barcha ma'lumot)
  • Passiv (OSINT) vs Faol (to'g'ridan-to'g'ri) razvedka usullari
  • Google Dorking — maxsus operatorlar bilan maxfiy ma'lumotlar topish
  • Faqat ruxsat berilgan tizimlarda skanerlash qonuniy!